9 câu hỏi bạn nên trả lời về gan của bạn

Bạn có thể không nghĩ lại về lá gan của mình. Đây là lý do tại sao bạn nên làm. Nếu bạn là một người khỏe mạnh, bạn có thể không nghĩ kỹ về gan của mình , và vì lý do chính đáng: Thời điểm duy nhất cơ quan này có vẻ thu hút mọi sự chú ý là khi nó ngừng hoạt động.Tuy nhiên, vì gan đóng một vai trò quan trọng đối với sức khỏe của bạn, nên việc tự giáo dục bản thân về nó, đặc biệt nếu bạn có tiền sử các vấn đề về gan là rất có ý nghĩa.
Dưới đây là câu trả lời cho 9 câu hỏi phổ biến về gan.
 

1. Gan của tôi làm gì?

Là một trong những cơ quan làm việc chăm chỉ nhất trong cơ thể, gan thực hiện hàng trăm chức năng, theo UPMC . Nó không chỉ loại bỏ độc tố khỏi máu của bạn mà còn tạo ra mật, được sử dụng để tiêu hóa và cung cấp cho bạn nhiều năng lượng hơn những loại sinh tố được nạp nhiều siêu thực phẩm nhất. Thật vậy, các nhà khoa học từng coi nó không chỉ là trung tâm của cơ thể mà còn là cơ quan quan trọng nhất, Anurag Maheshwari, MD , bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa và bệnh gan tại Trung tâm Bệnh gan và Gan mật tại Trung tâm Y tế Mercy ở Baltimore cho biết. “Điều này là trước khi không ai biết trái tim làm gì, nhưng ngay cả với kiến ​​thức đó, gan vẫn là một trong những cơ quan quan trọng nhất của cơ thể, vì bạn không thể sống thiếu nó”.   

2. Thừa cân hoặc béo phì ảnh hưởng đến gan của tôi như thế nào?

Bằng cách ăn uống lành mạnh và tập thể dục thường xuyên, bạn sẽ dễ dàng hơn trong  việc duy trì chỉ số BMI của mình trong phạm vi lành mạnh . Bất kỳ ai từ 25 đến 29 đều là thừa cân và bất kỳ ai trên 30 tuổi đều bị coi là béo phì, . (Tuy nhiên, lưu ý rằng chỉ số BMI không phải là một biện pháp hoàn hảo, và phạm vi và tác động của chúng đối với sức khỏe khác nhau tùy theo dân số, .)  Béo phì  đặc biệt có liên quan đến béo  bệnh gan , trong đó, lần lượt có thể góp phần để lại sẹo, hoặc  xơ gan  của gan và suy gan,  theo Mayo Clinic. Nếu cân nặng là một vấn đề, hãy cố gắng giảm 10% trọng lượng hiện tại của bạn, điều này có thể có lợi cho sức khỏe của gan, Maheshwari nói. 
 

 3. Làm thế nào tôi có thể giữ cho gan của tôi khỏe mạnh?

 

Câu trả lời đơn giản là tuân theo một lối sống lành mạnh. Điều đó bao gồm ăn toàn bộ thực phẩm bổ dưỡng và tập thể dục thường xuyên. Nhưng thậm chí còn có nhiều chiến lược quan trọng hơn để giữ cho gan của bạn khỏe mạnh, bao gồm giảm lượng rượu của bạn; giữ chỉ số khối cơ thể (BMI) , có tính đến chiều cao và cân nặng của bạn, dưới 30; và kiểm soát bệnh tiểu đường (thậm chí ngăn ngừa bệnh tiểu đường ngay từ đầu, nếu có thể), Tiến sĩ Maheshwari nói.  , những thói quen này giúp gan hoạt động bình thường .

4. Chế độ ăn uống tốt nhất để tuân theo cho sức khỏe của gan là gì? 

Đây là câu hỏi mà Maheshwari được hỏi gần như hàng ngày. Mặc dù không có chế độ ăn kiêng nào cho gan - mặc dù việc kiểm soát lượng calo rất hữu ích nếu bạn cần  giảm chỉ số BMI của mình  - ông khuyến nghị  chế độ ăn Địa Trung Hải , có nhiều  trái cây  và rau quả. Nguyên nhân? Chế độ ăn kiêng này không chỉ giúp kiểm soát lượng calo dễ dàng hơn vì tập trung vào các loại thực phẩm có nguồn gốc thực vật nạc tự nhiên  , chế độ ăn này   còn giúp  điều chỉnh lượng đường . Glucose dư thừa được chuyển hóa thành chất béo trong gan, có thể đóng một vai trò trong sự phát triển của bệnh gan nhiễm mỡ.  

Dưới đây là các khuyến nghị bổ sung từ Tổ chức Gan Hoa Kỳ:

• Chọn thực phẩm giàu chất xơ , bao gồm trái cây và rau tươi, bánh mì nguyên hạt, gạo và ngũ cốc.

• Bỏ qua thực phẩm giàu chất béo bão hòa, đường và muối. Điều đó bao gồm thực phẩm chiên.

• Uống nhiều nước để giúp ngăn ngừa mất nước và cho phép gan của bạn hoạt động tối ưu.

• Nói chuyện với bác sĩ của bạn về lượng rượu.

5. Tôi sẽ nhận thấy những triệu chứng nào nếu gan của tôi không hoạt động bình thường?
Các vấn đề về đốm ở gan có thể rất khó khăn, cụ thể là vì các triệu chứng thường không xuất hiện cho đến khi quá muộn và nhiều vấn đề với cơ quan này có thể bắt chước các vấn đề sức khỏe không liên quan. Maheshwari nói: “Bệnh gan có xu hướng là kẻ giết người thầm lặng và không có triệu chứng không có nghĩa là vấn đề không nghiêm trọng.Nói chung, hãy theo dõi những dấu hiệu cảnh báo này, ông nói thêm:

• Nước tiểu có màu của trà đá
• Vàng ( vàng da ) mắt của bạn
• Ghế đẩu trông giống như đất sét
• Ngứa sẽ không giảm với kem dưỡng da và khiến bạn thức đêm
• Sưng mắt cá chân
• Sưng bụng
• Mệt mỏi mãn tính

6. Rượu có thể gây hại cho gan như thế nào?
Đối với rượu , CDC khuyến nghị tối đa hai ly mỗi ngày đối với nam giới khỏe mạnh và một ly mỗi ngày đối với phụ nữ khỏe mạnh. Và nếu bạn không phải là một người nghiện rượu, đừng bắt đầu. Maheshwari chỉ ra một nghiên cứu được công bố trên tạp chí The Lancet vào tháng 9 năm 2018 đã xem xét tác động của việc uống rượu đối với nguy cơ mắc bệnh mãn tính và tử vong sớm. Ông nói: “Nghiên cứu cho thấy tỷ lệ tử vong và ung thư ngày càng gia tăng với lượng rượu tăng dần, đó là lý do tại sao họ kết luận rằng bất kỳ lượng rượu nào cũng có hại cho cơ thể. "Không đồ uống là con số an toàn nhất."
Maheshwari khuyên bạn nên kiêng rượu nếu bạn có vấn đề về gan. Nếu không thể kiêng được, hãy hạn chế rượu của bạn ở mức không quá bốn đến sáu ly mỗi tuần và không quá hai ly trong khoảng thời gian 24 giờ. Đó là khoảng thời gian gan có thể chuyển hóa rượu một cách an toàn. Nếu bạn uống nhiều hơn mức đó, đặc biệt là nếu bạn cố gắng dự trữ tất cả đồ uống của mình trong một hoặc hai đêm, gan của bạn sẽ bị ảnh hưởng.

7. Tôi có nên xét nghiệm viêm gan C không?
Viêm gan C , một bệnh gan truyền nhiễm lây lan chủ yếu khi tiếp xúc với máu của một người nào đó bị nhiễm vi rút, từng là một vấn đề lớn hơn nhiều. Maheshwari nói: Mặc dù vẫn còn là một mối lo ngại, nhưng phương pháp điều trị mới được phát triển vào năm 2014 đã cho phép các bác sĩ chữa khỏi số lượng lớn bệnh nhân. Nhưng điều đó không có nghĩa là bạn nên bỏ qua nó.
Theo hướng dẫn do CDC công bố vào năm 2020, tất cả người lớn trên 18 tuổi nên khám sàng lọc viêm gan C ít nhất một lần trong đời, trừ khi nguy cơ dưới 0,1%. CDC cũng khuyến nghị khám sàng lọc cho phụ nữ mang thai trừ khi họ cũng có nguy cơ mắc bệnh thấp hơn 0,1%. Tuy nhiên, xét nghiệm thường xuyên hơn có thể cần thiết nếu bạn có các yếu tố nguy cơ mắc bệnh viêm gan C.
Các yếu tố rủi ro đó bao gồm:

• Sử dụng thuốc tiêm hiện tại hoặc trong quá khứ, ngay cả khi chỉ một lần cách đây nhiều năm
• Có vi rút suy giảm miễn dịch ở người (HIV) nhiễm
• Có một số tình trạng y tế, bao gồm những người đã được chạy thận nhân tạo duy trì và những người có mức độ bất thường liên tục của alanine aminotransferase, một loại enzim trong tế bào gan
• Được  truyền máu hoặc cấy ghép nội tạng trước tháng 7 năm 1992
• Nhận máu từ một người hiến máu sau đó có kết quả dương tính với bệnh viêm gan C
• Được điều trị vấn đề đông máu trước năm 1987
• Là con trai hoặc con gái của người mẹ mắc bệnh viêm gan C
• Làm việc như một nhân viên chăm sóc sức khỏe, y tế khẩn cấp hoặc nhân viên an toàn công cộng tiếp xúc với máu của người mắc bệnh viêm gan C (qua kim tiêm, vật sắc nhọn hoặc tiếp xúc với niêm mạc)
• Có nhiều bạn tình

• Bạn có thể được hưởng lợi từ việc bổ sung gan ngay cả khi bạn khỏe mạnh, đặc biệt nếu bạn có một số yếu tố nguy cơ - ví dụ: nếu bạn uống rượu thường xuyên hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh gan. Hỏi bác sĩ chăm sóc chính của bạn xem bạn có cần cái gọi là xét nghiệm chức năng gan, hay gan, là một phần của bảng trao đổi chất hoàn chỉnh, hoặc CMP. Bảng này kiểm tra một số chức năng của cơ thể, bao gồm cả gan, thông qua xét nghiệm máu . Maheshwari cho biết: Mặc dù không có hướng dẫn dựa trên độ tuổi cho việc sàng lọc này, nhưng nó thường trùng với thời điểm bạn khám sức khỏe đầu tiên.
• Chỉ cần biết rằng nhận được kết quả bất thường về gan của bạn không có nghĩa là bạn chắc chắn có vấn đề. Maheshwari nói: “Rất nhiều thứ nhỏ nhặt như vi rút, hóa chất và chất độc có thể làm thay đổi kết quả xét nghiệm gan. Nếu nó trở lại bất thường, bạn sẽ cần phải làm việc với bác sĩ của mình để xem có vấn đề gì không.

 
9. Tiên lượng của tôi là gì nếu tôi được chẩn đoán mắc một số loại bệnh gan?

Bởi vì gan là một cơ quan có khả năng phục hồi, kết quả từ các bệnh về gan, đặc biệt là khi được phát hiện sớm, như bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu , viêm gan C và các bệnh di truyền (như bệnh Wilson và bệnh huyết sắc tố ), nói chung là tốt. Maheshwari nói: “Gan có khả năng tái tạo và sửa chữa lớn hơn bất kỳ cơ quan nào khác.
Tuy nhiên, điều trị sớm các vấn đề là rất quan trọng. Ví dụ, bệnh viêm gan C, có thể được chữa khỏi ở 95% bệnh nhân khi phát hiện sớm, nhờ các lựa chọn điều trị tương đối mới hơn - nhưng tỷ lệ chữa khỏi giảm xuống dưới 90% khi bệnh được chẩn đoán muộn hơn, theo Phòng thí nghiệm Y tế Đại học Michigan . Nếu các vấn đề kéo dài , gan có thể bị tổn thương đến mức không thể phục hồi. Vì các vấn đề có thể khó phát hiện nên việc kiểm tra gan thường xuyên là chìa khóa quan trọng.